. . . فيمى به دليل آشنايى جلو رفت كه بلكه شهر را تسليم او كنند ، ولى مردم حيله كردند و او را كشتند . . . در اين هنگام سپاه بزرگى از قسطنطنيه به كمك مردم جزيره آمد . بين اين سپاه و مسلمانان جنگى درگرفت كه روميان شكست خوردند و گروه بسيارى از ايشان كشته شد و مسلمانان سالم به قصريانه وارد شدند ، ولى امير مسلمانان محمد بن ابى الجوارى درگذشت . مسلمانان زهير بن غوث را بر خود امير كردند . . . آن گروه از مسلمانان كه در جرجنت بودند پس از ويران كردن شهر به مازر رفتند ، اما نتوانستند خود را به ديگر يارانشان برسانند ؛ بنابراين تا 214 ق / 829 م در همانجا ماندند ، به طورى كه همه مشرف به مرگ بودند ، تا وقتى كه كشتيهايى از افريقيه و اندلس رسيد و آنان به جهاد بيرون آمدند . قريب سيصد كشتى به جزيره حمله آوردند . روميان محاصره مسلمانان را رها كرده و گريختند . مسلمانان در 217 ق / 832 م شهر بلرم را به امان گرفتند و در 219 ق / 834 م به قصريانه رفتند و روميان را در 220 ق / 835 م منهزم ساختند ، آنگاه عازم طبرمين شدند . « 1 » زيادة الله در 220 ق / 835 م فضل بن يعقوب را با سپاهى به ناحيهء سرقوسه فرستاد . آنان غنايمى به دست آوردند . يكى از سرداران روم بر گروهى از مسلمانان راه را گرفت و مسلمانان خود را پنهان كردند . سردار رومى يك روز درنگ كرد ، اما چون نااميد شد ، بازگشت ؛ در اين حال مسلمانان حمله كردند ، روميان بگريختند و سردارشان از اسب فروافتاد و مجروح شد . مسلمانان همهء اموال و چارپايان را به غنيمت گرفتند . زيادة الله ، ابراهيم بن عبد الله بن اغلب را با سپاهى به صقلّيّه فرستاد و او را به امارت آنجا منصوب كرد . اين سپاه در اواسط رمضان 220 ق به صقلّيّه رسيد . آنان با كشتيهاى رومى روبرو شدند و آنها را به غنيمت گرفتند ، سپس چند كشتى به قوصره فرستاد . اينان نيز با چند كشتى رومى برخورد كردند و آنها را به غنيمت گرفتند ، آنگاه سردار مسلمانان گروهى را به جبل النّار ( آتشفشان إتنا ) و دژهاى اطراف آن فرستاد ، كه با اسيران بسيار بازگشتند . ابراهيم بن عبد الله بن اغلب در 221 ق / 835 - 836 م سپاهى به جزاير درياى مديترانه فرستاد ، اين سپاه نيز با غنايم بسيار بازگشت . همچنين سپاهى به

--> ( 1 ) . الكامل ؛ ج 6 ، ص 335 - 337 و تاريخ ابن خلدون ؛ ج 3 ، ص 281 - 282 .